Поиск: автан сăри

Введите слово для поиска:    
Область поиска:

[-] дополнительно

Словарь чувашского языка

(авдан с̚ы̆ϱиы), parentalia autumnalia, ita dicta, quia tunc temporis gallum mactare mos est. Осенний праздник по случаю помановения усопших. V. Магн. 179 sqq. || Т.-И.-Шем. „Автан сăри“ — ăна ĕç пĕтсен тăваççĕ. „Петушиное пиво“ — его совершают по окончании полевых работ. Ib. 206. Автан сăри йĕтем уйăхĕнче уйăх таврăнсан кĕçнерни-кун каç (эрне-каç) пулать. Унччен малтан сăра тăвса хатĕрлесе хураççĕ; сăрине тунă асли ĕлкĕрсен те, сăрине сĕрнĕ чух та малтан вилнĕ çынсене хываççĕ, унтан хăйсем астивеççĕ. Кĕçнерни-кун икерчĕ пĕçерсе, çимĕçсем пĕçерсе, эрек илсе хатĕрленсе тăраççĕ. Ăрама тухса автан пусаççĕ, автанин тĕкне-мамăкне ăрамах вĕçтерсе хăвараççĕ. Каç пулсан вара хăй çутас умĕн Мун-кунти пекех ăратнисене чĕнсе пуçтарса, алăк патне сĕтел лартса, çуртасем çутса (самодельные свечи), чĕреспе чашкă лартса вилнĕ çынсене хываççĕ. Кил хуçи сĕтел хушшине минтер çине улăхса вилнĕ çынсене кĕтсе ларать. Хывма Мун-кунти пекех хываççĕ; кашни хываканнĕ калать: „Умăнта пултăр, сĕт кӳлĕ пултăр; эпир асăнатпăр, эсир ан асăнăр“, тет. Хывса пĕтерсен хывнине тула хапха умне кăларса тăкаççĕ, унта камалсăрсене хывма виçĕ пĕчĕкçĕ икерчĕ, куркапа сăра е шыв илсе тухаççĕ, савăтсене чӳхесе тăкма витрепе таса шыв илсе тухаççĕ. Кĕнĕ чух савăчĕсене пăлтăра лартса хăвараççĕ, витрипе пӳрте пусăран шыв ăсса кĕреççĕ: „Çурт телейлĕ пултăр, тулли марри тулли пултăр“, тесе. Хывса кĕрсен вара кĕрекене сĕтел лартса ĕççĕ çиеççĕ те, тепĕр çын патне кайса çавăн пекех хывса ĕççĕ çиеççĕ. Çĕрĕпе, ĕрет тухичченех çапла хывса ĕççĕ-çисе çӳреççĕ. Обряд петушиное пиво справляют в месяце йĕтем уйăхĕ, после полнолуния, в четверг вечером. Перед этим заранее варят пиво. Как в то время, когда поспеет сусло для пива, так и тогда, когда процеживают пиво, сначала совершают возлияния (libationes) умершим, а потом пробуют сами. В четверг приготовляются к совершению обряда: пекут блины и другия кушанья и покупают водки. Выходят на улицу и колют петуха, при чем перья и пух его разбрасывают по воздуху тут же на улице. Когда завечереет, то перед тем, как зажигать огни, собирают, точь-в-точь как на Пасхе, всю родню, ставят у двери стол, засвечают самодельные свечи, ставят черяс и чашку и приносят жертву умершим. Хозяин дома садится за стол, на подушку, и ждет покойников. Самое жертвоприношение справляется совершенно так же, как и на Пасхе; каждый из участвующах в нем говорит: „Да будет это перед тобою, да будет молочным озером. Мы (вас) поминаем, а вы нас не поминайте“. По окончании обряда то, что принесено в жертву, выносится за ворота и здесь выбрасывается и выливается. Туда же выносят три маленьких блина и ковш пива или воды для принесения жертвы безродным покойникам, а также ведро с чистою водою для споласкивания посуды. Когда входят в избу, то посуду оставляют в сенях, а в ведре приносят в избу воды, почерпнутой в колодце. При этом говорят: „Пусть будет счастье в этом доме, и пусть неполное станет полным“. После принесения жертвы ставят в передний угол стол и пируют, а потом идут в другой дом, где привосят жертву покойникам и пируют так же, как и в первом. Таким образом они ходят по домам всю ночь, принося жертвы и пируя в каждом из них, до тех пор, пока не обойдут всю родню.

См. также:

автан кикирикĕ автан кикирикки автан кипекки автан пăти « автан сăри » автан хăлхи автан чĕпĕ автан яшки Автанкасси автанла

автан сăри
Свойства слова не указаны
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org